ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΑΚΑΝΤΑΡΗΣ
Το πρωτείο της δημοκρατίας
Εκδ. Αλεξάνδρεια, 2019, σ. 348 "Το Βήμα"/ "Βιβλία", 1.9.2019
Το μόνο που δεν θα βρει κανείς σήμερα
στα πολιτικά κόμματα είναι η σκέψη βάθους, πέρα από πολιτικολογίες διαχείρισης
της τρέχουσας επικαιρότητας. Βεβαίως, τα
κόμματα, εκτός από το ΚΚΕ, είναι πια οργανισμοί πολιτικής και όχι ιδεολογικής ενότητας.
Την εποχή της παγκοσμιοποίησης, ωστόσο, υπάρχει ένα δραματικό έλλειμμα πολιτικού
αναστοχασμού το οποίο διακρίνεται σε μια αριστερά που αποκαθιστά τον Στάλιν ή
λατρεύει τον Τσάβες, στο ΠΑΣΟΚ που δεκαετίες πολιτεύεται με τον αντιδεξιό λόγο και στη συντηρητική
παράταξη η οποία ποτέ δεν ενστερνίστηκε τον φιλελευθερισμό, όπως συμβαίνει
αντίστοιχα στην Ευρώπη.
Έτσι, το δοκίμιο του Γιώργου Σιακαντάρη
έρχεται να θέσει γόνιμα ερωτήματα σε ένα ρηχό πολιτικό τοπίο. Βασική θέση του
βιβλίου είναι ότι η σοσιαλδημοκρατία, αν και ξεκίνησε με τη σημαία της
κοινωνικής δικαιοσύνης, στη μεγάλη πορεία από τον Bernstein και τον Jaures μέχρι το γερμανικό Μπαντ Γκόντεσμπεργκ,
άφησε πίσω της τον σχεδιασμό και το βάρος της οικονομίας και ανέδειξε το
πρωτείο της πολιτικής. Ότι η κοινωνική
δημοκρατία δεν μπορεί να υπάρξει, αν απουσιάζει η πολιτική δημοκρατία.
Είναι ενδιαφέρον ότι ο συγγραφέας
επιστρέφει στο παρελθόν και, όπως οι λογοτέχνες επιλέγουν τους προγόνους τους,
ο Σιακαντάρης αναζητά τις ρίζες της σοσιαλδημοκρατίας στην παράδοση
Διαφωτισμού. Είναι μια επιστροφή
ιδιαίτερα χρήσιμη και παιδαγωγική για έναν ελληνικό συντηρητισμό χωρίς
φιλελευθερισμό και μια αριστερά χωρίς
αναφορές στον Διαφωτισμό. Συνέπεια μιας αβαθούς ελληνικής νεωτερικότητας η
οποία περιορίστηκε στην κοινωνική επιφάνεια των θεσμών και με βασικό
χαρακτηριστικό την ατελή συγκρότηση της αυτόνομης ατομικότητας, αφού η εθνική
ιδεολογία τους τελευταίους αιώνες, κατά το μάλλον ή ήττον, έμεινε αγκιστρωμένη
στον εθνορομαντισμό και τη λατρεία της παράδοσης.
