Ανθολογία της νεοελληνικής λογοτεχνικής κριτικής
ανθολόγηση: Γιώργος Αράγης, εκδ. Σοκόλη, 2019, σελ. 944
The Books' Journal, τχ. 103, Νοέμβριος 2019
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια
συνεχής αναδιαμόρφωση του πεδίου της λογοτεχνικής κριτικής όπως τη γνωρίσαμε
μεταπολεμικά. Τα ηλεκτρονικά περιοδικά, το facebook,
τα βιβλιόφιλα ιστολόγια που αναδύθηκαν σταδιακά διεκδικούν τον δικό τους
δημόσιο λόγο. Δημιουργούνται συγγραφικές
και αναγνωστικές κοινότητες που έχουν τα δικά τους κριτήρια,
αυτοθαυμάζονται και αυτοαναπαράγονται. Διαμορφώνεται ένα ψηφιακό τοπίο όπου
απαντώνται ενδιαφέρουσες
κριτικές, αλλά κυριαρχεί ένας λόγος χωρίς θεωρητικές αξιώσεις, που αγνοεί την
παράδοση, πολλές φορές με ύφος ενοχλητικό και δυσανάλογα απαξιωτικό για τα
επιχειρήματα τα οποία καταθέτει. Διολισθαίνουμε αθόρυβα από την αριστοκρατία
της κριτικής, της εποχής των εφημερίδων με έναν ευάριθμο πυρήνα δόκιμων
κριτικών, στη νεόκοπη μαζική δημοκρατία της κριτικής του διαδικτύου ώστε να μας
κατακλύζει ο κριτικός πληθωρισμός, δίνοντας εν δυνάμει βήμα στον καθένα για να
κερδίσει τη φήμη και την αθανασία της στιγμής.
Πρόκειται για λογοτεχνικό και
κοινωνικό φαινόμενο παρόμοιο με όσα συμβαίνουν στην πολιτική. Τα μέσα
κοινωνικής δικτύωσης υποκαθιστούν τον τύπο και δημιουργούν έναν πληροφοριακό
θόρυβο που σκεπάζει και πνίγει τις ώριμες φωνές.Θα λέγαμε ότι πρόκειται για την ανάδυση
του ατομικισμού και του πνεύματος του laissez-faire της νεωτερικότητας στον
χώρο της κριτικής. Η ιδέα της ελευθερίας της γνώμης αποκτά σάρκα και οστά με
την κριτική στο προσωπικό ιστολόγιο ή το πάτημα ενός like, μαζί με τη ματαιοδοξία του τυπωμένου ονόματος, τη
χαρά της συνομιλίας, ως ίσος προς ίσον, με τα «μεγάλα» ονόματα, την ηδονή της
κατεδάφισής τους ανάλογη με αυτή των μπαχαλάκηδων με τις σπασμένες βιτρίνες.
Γι’ αυτό και οι διάλογοι στο fb αστραπιαία γυρίζουν σε ad hominem επιχειρήματα:
«Και ποια είναι η Σώτη Τριανταφύλλου;», «Ποια είναι η Καρυστιάνη;».
Πρόκειται για λογοτεχνικό και
κοινωνικό φαινόμενο παρόμοιο με όσα συμβαίνουν στην πολιτική. Τα μέσα
κοινωνικής δικτύωσης υποκαθιστούν τον τύπο και δημιουργούν έναν πληροφοριακό
θόρυβο που σκεπάζει και πνίγει τις ώριμες φωνές.Θα λέγαμε ότι πρόκειται για την ανάδυση
του ατομικισμού και του πνεύματος του laissez-faire της νεωτερικότητας στον
χώρο της κριτικής. Η ιδέα της ελευθερίας της γνώμης αποκτά σάρκα και οστά με
την κριτική στο προσωπικό ιστολόγιο ή το πάτημα ενός like, μαζί με τη ματαιοδοξία του τυπωμένου ονόματος, τη
χαρά της συνομιλίας, ως ίσος προς ίσον, με τα «μεγάλα» ονόματα, την ηδονή της
κατεδάφισής τους ανάλογη με αυτή των μπαχαλάκηδων με τις σπασμένες βιτρίνες.
Γι’ αυτό και οι διάλογοι στο fb αστραπιαία γυρίζουν σε ad hominem επιχειρήματα:
«Και ποια είναι η Σώτη Τριανταφύλλου;», «Ποια είναι η Καρυστιάνη;». 